Ladivine - Marie NDiaye

Sublieme vertelkunst in bijzondere, intrigerende roman





Realiteit en fantasie lopen door elkaar in Ladivine van de Franse auteur Marie NDiaye. Deze intrigerende roman gaat over het leven van drie totaal verschillende vrouwen, drie generaties met elkaar verbonden door het lot. De hoofdpersoon ontkent haar afkomst, wat zijn de gevolgen daarvan voor haar en haar familie?

De roman begint realistisch, maar langzaam verandert dat en ontstaan soms surrealistische situaties. Ladivine Sylla vormt de eerste generatie, een simpele, lieve, hardwerkende vrouw, die de kost verdient als werkster. Alleen, maar met veel liefde voedt ze haar enig kind Malinka op. Een mooi, enigszins stil meisje, met een lichte huid. Tevergeefs hoopt moeder Ladivine op de terugkeer van Malinka’s vader. Moeder en dochter bewonen een bescheiden tweekamerwoning in de Parijse banlieue.
Malinka houdt van haar moeder, maar schaamt zich ook voor haar. In gedachte noemt ze haar geen moeder, maar 'de werkster'. Als een schoolvriendin haar samen met haar moeder ziet, zegt  Malinka dat die vrouw haar bediende is. Om haar milieu en de verstikkende moederliefde te ontvluchten, vertrekt Malinka naar Bordeaux. Ze verandert haar naam in Clarisse en vindt een baan als serveerster in een restaurant. Als op een dag haar moeder daar naar binnen stapt, ziet de cheffin de overeenkomsten: dezelfde ranke verschijning, de lange armen, en ondanks het kleurverschil begrijpt ze dat 'die negerin' zoals ze haar noemt, de moeder van Clarisse is. Voor Clarisse een reden om ontslag te nemen. Op een subtiele manier wordt dan duidelijk dat de moeder van Afrikaanse origine is.
Kort na haar ontslag ontmoet ze Richard Rivière, trouwt met hem en krijgt een dochter: Ladivine, genoemd naar haar moeder. Tegenover Richard verzwijgt ze haar verleden, zegt dat haar ouders dood zijn. Aan haar moeder, die ze één keer per maand bezoekt, vertelt ze niets over het leven dat ze nu leidt. Richard leert zijn vrouw nooit echt kennen en ondanks zijn liefde voor haar, verlaat hij Clarisse na een relatie van vijfentwintig jaar. Dochter Ladivine vertrekt naar Berlijn, trouwt en krijgt twee kinderen. Clarisse blijft alleen achter, lijdt daaronder, maar ontmoet dan een man die later haar minnaar wordt, een man uit een laag sociaal milieu, die ze wél aan haar moeder voorstelt. Deze man zal haar later op gruwelijke wijze vermoorden.
In het laatste deel van het boek kruipt de schrijfster in de huid van dochter Ladivine en doen zich  langzaam steeds meer fantastieke situaties voor.  Bijvoorbeeld: waar Ladivine zich ook bevindt, altijd is er dezelfde hond, die haar volgt en op haar wacht. Als ze met haar gezin op vakantie is (ergens in Afrika, maar dat wordt niet expliciet vermeld) duikt die hond wéér op. Er gebeuren steeds meer onverklaarbare dingen. Is de hond een beschermengel? Is  het Clarisse, haar vermoorde moeder, die over haar waakt? Uiteindelijk, ondergedompeld in de sublieme vertelkunst van de schrijfster, realiseert de lezer zich dat Malinka (die zich dus later Clarisse noemt), anders dan de titel van het boek zou doen vermoeden, de centrale persoon is in deze bijzondere, prachtige roman.



Marie NDiaye (1967) is de dochter van een Franse moeder en een Senegalese vader. Ze woont met haar partner, de Franse schrijver Jean-Yves Cendrey, en kinderen in Berlijn. Ladivine is verschenen bij uitgeverij De Geus en is ook als E-book verkrijgbaar. Vertaling: Jeanne Holierhoek en Nini Wielink. Eerder verschenen van NDiaye bij dezelfde uitgever: Lieve Familie, Heksenschool, De tijd van het jaar, Rosie Carpe (waarvoor ze in 2001 de Prix Fémina kreeg) en Drie sterke vrouwen (waarvoor ze in 2009 werd bekroond met de Prix Goncourt en twee jaar later met de Europese literatuurprijs).







Waardering:

Boekbespreking door Josette van der Vlis

email mij

Gepubliceerd: 10-07-2015